مرگ مغزي به زبان ساده :مغز از چند قسمت تشکيل شده است 1-قشر مغز اين قسمت بزرگترين قسمت تشکيل دهنده مغز است.قشر مغز از دو نيمکره راست و چپ تشکيل شده است.نيمکره ها مسؤل فعاليتهاي اختصاصي ميباشند.بطور مثال تکلم - تفکر - محاسبات - بينايي درک فضايي اشياء و عواطف و احساسات-شناخت ،شنیدن و غيره 2-ساقه مغز اين قسمت شامل مغز مياني, پل و بصل النخاع ميباشد.انجام اکثر اعمال خاص کنترلي بدن بر عهده ساقه مغز است:کنترل تنفس - کنترل دستگاه قلب و عروق - کنترل اعمال گوارشي - تعادل و غيره ساقه مغز دستورات و پيامهاي هدايت بدن را که از قشر مغز ميايد به سراسر بدن گسيل ميدهد. مرگ مغزي مرگ مغزي عبارتست از قطع تمامي فعاليتهاي مغزي و ساقه مغزي بطور همزمان.فرد مبتلا به مرگ مغزي در واقع شخصي است که بعلت آسيب گسترده به مغز قادر به ايجاد ارتباط با محيط پيرامونش نبوده،نميتواند صحبت کند،نمي بيند،به تحريکات دردناک پاسخ نميدهد.فرد مبتلا به مرگ مغزي قادر به تنفس خودبخودي هم نمي باشد.اين فرد عليرغم آنکه ضربان قلب دارد وقتي امواج مغزي وي را ثبت کنيم هيچ موج قابل ثبتي ندارد.ضربان قلب وي به کمک دستگاه تنفس مصنوعي و اقدامات نگهدارنده ادامه مي يابد تا اعضاي اهدايي جهت پيوند در شرايط مطلوب حفظ شوند. مرگ مغزي در علم پزشکي مرگ مطلق است و اين فرد هرگز زنده نخواهد شد دين مبين اسلام ، اهميت فوق العاده اي براي نجات جان انسانها قائل است.چنانچه در قرآن کريم سوره مبارکه مائده آيه ٣٢ به تصريح اشاره شده است که هرگاه کسي باعث بقاي نفسي شود مانند آنست که باعث نجات جان تمام انسانها شده.مرحوم علامه طباطبايي در تفسير آيه مذکور ميفرمايند:هر که يکي را زنده نگه داردچنان است که همه مردم را زنده نگه داشته است.حضرت امام خميني (ره) در سال ١٣٦٨ در پاسخ به استفتاء جواز پيوند اعضا از فردي که دچار سکته مغزي شده است و حيات وي غير قابل برگشت است فرموده اند: بسمه تعالي بر فرض مذکور چنانچه حيات انسان ديگري متوقف بر اين باشد،با اجازه صاحب قلب يا کبد و امثال آن جايز است. :همچنين آيت الله خامنه اي فرموده اند بسمه تعالي در فرض سؤال استفاده از اعضاء بدن موصوف در صورتيکه نجات نفس محترمه اي متوقف بر آن باشد اشکال ندارد. ساير مراجع عظام نيز با تعابيري ديگر پيوند اعضاء از افراد مبتلا به مرگ مغزي را جايز شمرده اند.

اهدای عضو اهدای زندگی

مرگ مغزی چیست؟
مرگ مغزی توقف کامل وبرگشت ناپذیرهمه فعالیت های مغزاست که هیچ درمانی برای آن در دنیا وجود ندارد. فردی که دچار مرگ مغزی می شود هرگز قادر به زندگی دوباره نخواهد بود .در این حالت فـرد نـفس نمی کشد و به تحریکا ت درمانی هیچ واکنشی نشان نمی دهد . پزشکان ازطریق نشانه ها ومعاینـا ت متـعدد وتکـمیلی به تشخیص قطـعی مـرگ مغزی می رسند. علت مرگ مغزی چیست؟ ازعلل مـرگ مغزی می توان ضربه به سر، خونریزهای مغزی ، نرسیدن طولانی مدت اکسیژن به مغز ، مسمومیتها و ...را نام برد.

مرگ مغزی چه تفاوتی با کوما دارد؟ کوما کاهش درفعالیت مغز است واحتمال برگشت هوشیاری وجود دارد.ولـی مرگ مغزی ، توقف کامل وبرگشت ناپذیر درعملکـرد مغز است و در واقـع مغز دراین شرایط ، حیاتی ندارد .درحالت کوما ممکن است شخص برای مدت طولانی زنده بماند یا هوشیارشود ولی درمرگ مغزی فرد حتماً بعد از چند ساعت یا چند روز فوت خواهد کرد. زندگی نباتی چیست ؟ وچه فرقی با مرگ مغزی دارد؟ این وضعیت تقریباً همیشه در پی کما رخ می دهد.با اینکه شخص بیدار به نظر می رسد (چشمانش باز است ) و دارای یک سری حرکات غیر ارادی اعضای خویش است ، هیچ عملکرد ذهنی وشناختی ندارد. در واقع بیمارانی هستند که به دنبال آسیب شدید مغزی برای سالهای متمادی زنده می مانند و به نظر هشیارند ، بدون اینکه با محیط اطراف خود ارتباطی برقرار کنند. چرا فـرد دچـارمـرگ مـغزی هنوز قلبـش می تپد؟ قـلـب به دلـیـل دارا بـودن سیستم خـودکار درصورت رسیدن اکسیژن به آن می تواند به کار خود ادا مـه دهـد.یـک دستـگاه تنـفس مصنوعی می تواند این عمل اکسیژن رسانی را برا ی مـدت کوتاهـی تأمین نماید تا قـلب به کارخود ادامه دهد. اما با وجود همه این تجهیزات نـیـز قلب تـا مدت کوتاهی می توا ند زنده بـمـانـد.

وضعیت سایر اعضا در مرگ مغزی : از زمان مرگ مغزی و ازکارافتادن مغز عملکرد اعضای بدن یکی یکی مختل شده ودرنهایت ازکار می افتد.این مدت ازچند ساعت تا چند روز متغیر است .به همین دلیل است که عمل اهداء اعضا باید هرچه زودتر انجام گیرد. نـکــتـه !!! اگر شنیده اید فردی برای مدت طولانی دچار مرگ مغزی بوده و بهبود یافته است باید بدانید که مسلماً آن فرد درکوما بوده است و به اشتباه اصطلاح مرگ مغزی درمورد وی بکار رفته است. چرا اهدای عضو مهم است ؟ تنها راه ادامه حیات برا ی بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته قلب وکبد، و بهترین درمان برا ی مبتلایان به نارسایی کلیه، پیوند عضو می باشد.درهرسال تعداد زیادی ازبیماران نیازمند به پیوند عضو که درلیست انتظار ند ،می میرند .و این درحالی است که اعضای سالم افراد دچارمرگ مغزی ، زیر خاک مدفون می شوند. چه کسی می تواند پس از مرگ اهدا کنندۀ عضو باشد؟ هرکس و درهرسن می تواند در صورت بروز مرگ مغزی و وصیت قبلی خود و با رضایت بستگان ، اهداکننده عضو یا نسج باشد ، شرایط پزشکی فرد در زمان مرگ مغزی ، تعیین کننده قابلیت وی برای اهداء خواهد بود.

اعضای قابل اهدا : کلیه ها ، کبد ، قلب ، ریه ، لوزالمعده و روده نسوج قابل اهدا : قرنیه ، استخوان ، سیاهرگ ، غضروف ، دریچه های قلبی ، پوست وتاندون اهدای عضو ازنظر قانونی و شرعی : اهداء عضو براساس قانون ((پیوند اعضای بیماران فوت شده ویا بیمارانی که مرگ مغزی آنان مسلم است)) مصوب 17/01/1379 مـجلس شورای اسلامـی و شـورای نـگهبان ، امری قانونی است. در قرآن کریم سوره مبارکه مائده آیه 22 بـه تصریح اشاره شده است که هرگاه کسی باعث بـقـای نفسی شو د مـانند آن است که بـاعـث نجات جان تمام انسانها شده است. حضرت امام خمینی (ره) در سال 1368 درپاسخ به استفتاء مجوز پیوند اعضا از فـردی کـه دچـار مـرگ مـغزی شده ا ست و حیات و ی غـیرقــابـل بـرگشـت اسـت، فرموده اند : ((بسمه تعالی . بر فرض مذکور چنانچه حیا ت انـسان دیـگری متوقف براین بـاشد با اجـازه صاحب قلب یا کبد و امثال آن جایز است.)) بسیاری ازمراجع عظام تقلید ، اهداء عضو و پیوند به بیماران نیازمند اعضا را جـایـز شمرده اند. با تلاش واحدهای فراهم آوری اعضای پیوندی سراسر کشور سالانه حدود 140 ـ 120 بیمار مرگ مغزی ، پس از شناسایی و اخذ رضایت از خانواده هایشان به بیماران نیازمند پیوند عضو زندگی دوباره می بخشند. امید است با فعالیت روز افزون واحدهای فراهم آوری اعضای پیوندی ، شاهد شناسایی هر چه بیشتر اهداء کنندگان مرگ مغزی و به دنبال آن تعداد بیشتر موارد اهداء عضو د رکشور باشیم . چه بسیار بیمارانی که چشم به راه بزرگواری هموطنان بخشنده خود هستند تا بار دیگر تندرستی خود را بازیابند وخانواده هایشان را شاد نمایند.